2026 թվականի ապրիլի 22-ին Երևանում անցկացվեց փորձի փոխանակման միջոցառում (PLA)՝ Erasmus+ ARAQUA2 ծրագրի՝ «Բարձրագույն կրթության մուտքի որակավորումների ավտոմատ ճանաչման ճանապարհը 2» շրջանակում։ Միջոցառումը համախմբեց ENIC-NARIC կենտրոնների, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների և ճանաչման մարմինների փորձագետների՝ բարձրագույն կրթության մուտքի իրավունք տվող որակավորումների ավտոմատ ճանաչման գործնական ուղիները քննարկելու համար։
ARAQUA2 ծրագիրը միավորում է 11 գործընկեր հաստատությունների և նպատակ ունի ամրապնդել համագործակցությունը, թափանցիկությունը և արդար ճանաչման պրակտիկան Եվրոպական բարձրագույն կրթության տարածքում (ԵԲԿՏ)։ Որպես ԵԲԿՏ անդամ՝ Հայաստանը ակտիվորեն ներգրավված է այս բարեփոխումներում և եվրոպական չափանիշներին համապատասխան ճանաչման համակարգերի զարգացման գործընթացում։
Ավտոմատ ճանաչման առաջնահերթությունը քաղաքականապես հաստատվել է 2012 թվականի Բուխարեստի կոմյունիկեում և հետագա նախարարական կոմյունիկեները հետևողականորեն վերահաստատել են այս հանձնառությունը։ Այդ ժամանակից ի վեր՝ ազգային և միջազգային մակարդակներում բազմաթիվ նախաձեռնություններ ուղղված են եղել ավտոմատ ճանաչման ներդրմանը՝ համահունչ, իրավականորեն հիմնավորված և ինստիտուցիոնալ առումով իրագործելի ձևով։
Բարձրագույն կրթության մուտքի համար ավտոմատ ճանաչումը հիմնված է Լիսաբոնի ճանաչման կոնվենցիայի վրա։ Այն պահանջում է ավելին, քան ընթացակարգային փոփոխություններ․ այն ենթադրում է մտածելակերպի փոփոխություն։ Ուղղորդող սկզբունքը հստակ է․ որակավորումները պետք է ճանաչվեն, եթե չեն ապացուցվում էական տարբերություններ։ Սա նշանակում է անցում դեպի վստահության վրա հիմնված որոշումներ՝ ամուր որակավորումների շրջանակների, հուսալի որակի ապահովման և թափանցիկ տեղեկատվության հիման վրա։
Կարևոր է ընդգծել, որ ավտոմատ ճանաչումը չի երաշխավորում ընդունելությունը․ այն երաշխավորում է իրավասությունը։ Ընդունելության որոշումները մնում են հաստատությունների ինքնավարության շրջանակներում։ Գործնականում սա նշանակում է, որ որակավորումը, որը հնարավորություն է տալիս մուտք գործել բարձրագույն կրթություն մեկ երկրում, պետք է նույն հնարավորությունը ապահովի նաև մեկ այլ երկրում։
Երևանում անցկացված PLA-ն կարևոր հարթակ հանդիսացավ ազգային փորձի փոխանակման, փորձագիտական գիտելիքների փոխանակման և գործընկերների միջև փոխադարձ վստահության ամրապնդման համար՝ նշանավորելով ևս մեկ քայլ դեպի առավել արդյունավետ ճանաչում և սահմաններից այն կողմ ակադեմիական շարժունության ընդլայնում։
